NGUYỄN TRỌNG ĐỨC – NGUYỄN TÚ LINH

KẾ HOẠCH BÀI DẠY
MÔN
LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
LỚP 9 (PHẦN ĐỊA LÍ)

(HỖ TRỢ GIÁO VIÊN THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI DẠY
THEO SÁCH GIÁO KHOA LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 9 – BỘ
SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

MỤC LỤC
Chương 1. ĐỊA LÍ DÂN CƯ VIỆT NAM......................................................................3
Bài 1. Dân tộc và dân số........................................................................................ 3
Bài 2. Phân bố dân cư và các loại hình quần cư.............................................8
Bài 3. Thực hành: Tìm hiểu vấn đề việc làm ở địa phương và phân hoá
thu nhập theo vùng......................................................................................... 12
Chương 2. ĐỊA LÍ CÁC NGÀNH KINH TẾ.................................................................15
Bài 4. Nông nghiệp.............................................................................................. 15
Bài 5. Lâm nghiệp và thuỷ sản.........................................................................21
Bài 6. Thực hành: Viết báo cáo về một mô hình sản xuất nông nghiệp có
hiệu quả................................................................................................................ 25
Bài 7. Công nghiệp............................................................................................... 27
Bài 8. Thực hành: Xác định các trung tâm công nghiệp chính ở nước ta35
Bài 9. Dịch vụ........................................................................................................ 37
Bài 10. Thực hành: Tìm hiểu xu hướng phát triển ngành thương mại, du
lịch........................................................................................................................... 43
Chương 3. SỰ PHÂN HOÁ LÃNH THỔ..................................................................45
Bài 11. Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ..................................................45
Bài 12. Vùng Đồng bằng sông Hồng...............................................................56
Bài 13. Thực hành: Tìm hiểu về Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ........69
Bài 14. Bắc Trung Bộ............................................................................................ 72
Bài 15. Duyên hải Nam Trung Bộ....................................................................82
Bài 16. Thực hành: Phân tích ảnh hưởng của hạn hán và sa mạc hoá đối với
phát triển kinh tế – xã hội ở vùng khô hạn Ninh Thuận – Bình Thuận
................................................................................................................................. 92
Bài 17. Vùng Tây Nguyên..................................................................................... 95
Bài 18. Vùng Đông Nam Bộ............................................................................104
Bài 19. Thực hành: Tìm hiểu Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.......114
Bài 20. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long.....................................................117
Bài 21. Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với
Đồng bằng sông Cửu Long.............................................................................127
Bài 22. Phát triển tổng hợp kinh tế và bảo vệ tài nguyên, môi trường
2

biển đảo............................................................................................................ 130
CHỦ ĐỀ CHUNG................................................................................................139
Chủ đề 1. Đô thị: Lịch sử và hiện tại (2)....................................................139
Chủ đề 2. Văn minh châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long (2)..........143

GV: giáo
viên

QUY ƯỚC VIẾT
TẮT:
HS: học
SGK: sách giáo
sinh
khoa

3

ĐỊA LÍ DÂN CƯ
VIỆT NAM

CHƯƠNG
1

BÀI 1. DÂN TỘC VÀ DÂN SỐ
Thời gian thực hiện dự kiến: 2 tiết
I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức
– Trình bày được đặc điểm phân bố các dân tộc Việt Nam.
– Phân tích được sự thay đổi cơ cấu tuổi và giới tính của dân cư.
– Vẽ và nhận xét được biểu đồ về gia tăng dân số.

2.Năng lực
– Năng lực chung:

+ Giao tiếp và hợp tác: trao đổi, thảo luận với các bạn để thực hiện các
nhiệm vụ học tập.
+ Tự chủ và tự học: tự lực thực hiện được những nhiệm vụ học tập
trên lớp và ở nhà.
– Năng lực đặc thù:

+ Nhận thức khoa học Địa lí: mô tả được đặc điểm phân bố của các dân
tộc Việt Nam; phân tích được sự thay đổi cơ cấu tuổi và giới tính của
dân cư.
+ Tìm hiểu địa lí: sử dụng bảng số liệu để vẽ biểu đồ và nhận xét sự
gia tăng dân số nước ta.
3.Phẩm chất
– Đồng tình, ủng hộ các chính sách dân số của Nhà nước và địa phương.
– Tôn trọng, bảo tồn sự đa dạng văn hoá các dân tộc Việt Nam.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1.Giáo viên
– Máy tính, máy chiếu, thiết bị điện tử kết nối internet (nếu có),...
– Hình ảnh về các dân tộc Việt Nam, dân cư Việt Nam.
4

– Bảng số liệu cơ cấu tuổi, giới tính của dân số nước ta; bảng số liệu

số dân, gia tăng dân số.
– Phiếu học tập.
– SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).

5

2.Học sinh
SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1.Hoạt động 1: Hoạt động mở đầu
a) Mục tiêu
– Gợi mở nội dung bài học mới.
– Khơi gợi hứng thú học tập cho HS.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV sử dụng kĩ thuật KWL, yêu cầu HS kẻ bảng KWL vào vở.

– Bước 2: HS tự viết những điều em đã biết về dân tộc, dân số Vi ệt

Nam vào ô K, những điều em muốn biết vào ô W.
– Bước 3: Một số HS trả lời.
– Bước 4: GV dẫn vào bài.

2.Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới
2.1. Nội dung 1: Tìm hiểu đặc điểm phân bố các dân tộc Việt Nam
a) Mục tiêu

Trình bày được đặc điểm phân bố các dân tộc Việt Nam.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc thông tin mục 1 trang

116 SGK thực hiện nhiệm vụ: Trình bày đặc điểm phân bố dân tộc của
nước ta.
6

– Bước 2: HS đọc thông tin trong SGK và hiểu biết của bản thân, viết

câu trả lời vào ô L trong bảng KWL.
– Bước 3: Một số HS trả lời. Các HS khác bổ sung.

7

– Bước 4: GV đánh giá câu trả lời của HS và chuẩn hoá kiến thức.
1. Dân tộc
– Nước ta có 54 dân tộc, người Kinh chiếm khoảng 85% tổng số dân.
– Các dân tộc ở Việt Nam sinh sống trên toàn lãnh thổ.
– Các dân tộc ngày càng phân bố đan xen với nhau. Ví dụ: Tây Nguyên có 53
dân tộc cùng sinh sống.
– Người Việt Nam ở nước ngoài là 1 bộ phận của dân tộc Việt Nam.

2. Nội dung 2: Tìm hiểu một số vấn đề dân số nước ta
a) Mục tiêu
– Xác định được quy mô, gia tăng dân số nước ta qua các bảng số liệu.
– Phân tích được sự thay đổi cơ cấu tuổi và giới tính của dân cư.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV yêu cầu HS đọc bảng số liệu 1.1, 1.2, biểu đồ hình 1 trang

117, 118 SGK, hoàn thành phiếu học tập sau.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Họ và tên: .................................... Lớp: .........................
Yêu cầu: HS làm việc cá nhân, đọc bảng số liệu 1.1, 1.2, biểu đồ hình 1 trang 117,
118 SGK, trả lời câu hỏi sau:
1. Nhận xét quy mô dân số và gia tăng dân số của nước ta, giai đoạn 1989 – 2021:
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
2. Cơ cấu dân số theo tuổi và giới nước ta thay đổi theo xu hướng nào?
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................

– Bước 2: HS làm việc cá nhân, đọc thông tin và hoàn thành phiếu học

tập.

– Bước 3: HS trao đổi bài, nhận xét, góp ý cho nhau.
– Bước 4: GV đưa ra đáp án, đánh giá, chuẩn hoá kiến thức.
8

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Họ tên HS: ..................................................... Lớp: ........................
Yêu cầu: HS làm việc cá nhân, đọc bảng số liệu 1.1, 1.2, biểu đồ hình 1 trang 117,
118 SGK, trả lời câu hỏi sau:
1. Nhận xét quy mô dân số và gia tăng dân số của nước ta, giai đoạn 1989 – 2021:
– Quy mô dân số đông, tăng nhanh.
– Tỉ lệ gia tăng dân số khá thấp và có xu hướng giảm.
2. Cơ cấu dân số theo tuổi và giới nước ta thay đổi theo xu hướng nào?
– Cơ cấu theo tuổi có xu hướng già hoá.
– Cơ cấu dân số theo giới tính khá cân bằng.

3.Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
a) Mục tiêu

Rèn luyện kĩ năng vẽ biểu đồ.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV yêu cầu HS vẽ biểu đồ theo yêu cầu bài luyện tập. GV có

thể hướng dẫn nếu kĩ năng của HS chưa tốt.
– Bước 2: HS làm việc cá nhân, vẽ biểu đồ vào vở.
– Bước 3: GV đưa ra biểu đồ đáp án. HS cùng bàn trao đổi bài, chấm

bài cho nhau theo đáp án GV đã cho.
– Bước 4: GV nhận xét quá trình làm việc của HS.

4.Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đã học để trình bày một nội dung về dân tộc,
dân số mà em quan tâm.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS thực hiện ở nhà. Gợi ý nội dung:

già hoá dân số, cơ cấu theo giới, phân bố dân tộc.
– Bước 2: HS thu thập thông tin, tự thực hiện
– Bước 3: HS nộp trên trang Padlet hoặc nhóm lớp.
– Bước 4: GV nhận xét, góp ý cho HS vào buổi học sau.
9

IV. CÂU HỎI ÔN TẬP, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỞ RỘNG

Câu 1. Nhận định nào sau đây không đúng về đặc điểm phân bố dân
tộc Việt Nam?
A. Dân tộc Kinh chiếm tỉ lệ cao nhất, 85%.
B. Các dân tộc sinh sống trên toàn lãnh thổ.
C. Phân bố dân tộc ở Việt Nam có sự thay đổi.
D. Người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận của dân tộc Việt

Nam.
Câu 2. Nhận định nào sau đây thể hiện sự thay đổi không gian phân bố
của các dân tộc ở Việt Nam?
A. Các dân tộc sinh sống trên toàn lãnh thổ.
B. Các dân tộc thiểu số sinh sống ở miền núi.
C. Các dân tộc ngày càng phân bố đan xen với nhau.
D. Tây Nguyên, Trung du miền núi Bắc Bộ có nhiều dân tộc.

Câu 3. Điền từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ trống (...).
thay
đan xen
đồng bằng và ven biển54
đổ Nguyên và Trung du và miền núi Bắc Bộ85
Tây
1. Nước ta có ............... dân tộc, trong đó người Kinh chiếm đa số, với

................................................................................................................................... %.

2. Quá trình phát triển kinh tế trên cả nước, chính sách chuyển cư

làm cho phân bố dân tộc ở Việt Nam ..........................
3. Các dân tộc ở Việt Nam ngày càng phân bố............trên lãnh thổ.
4. Người Kinh cư trú rộng khắp cả nước nhưng tập trung nhiều hơn

ở ........................

5. Các vùng......................................................có nhiều dân tộc cùng sinh sống.

10

BÀI 2. PHÂN BỐ DÂN CƯ VÀ CÁC LOẠI HÌNH QUẦN CƯ
Thời gian thực hiện dự kiến: 1 tiết
I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức
– Đọc bản đồ dân số Việt Nam để rút ra được đặc điểm phân bố dân cư.
– Trình bày được sự khác biệt giữa quần cư thành thị và quần cư nông

thôn.

2.Năng lực
– Năng lực chung: phát triển năng lực tự chủ và tự học thông qua việc

chủ động tìm kiếm thông tin từ văn bản, bản đồ để tìm hiểu về dân
cư Việt Nam.
– Năng lực đặc thù:

+ Nhận thức khoa học Địa lí: trình bày được đặc trưng của quần cư
thành thị và quần cư nông thôn.
+ Tìm hiểu địa lí: sử dụng bản đồ để tìm kiếm thông tin về đặc điểm
phân bố dân cư Việt Nam.
3.Phẩm chất
Tôn trọng các đặc điểm cư trú, tập quán sinh hoạt khác nhau của
người dân ở mọi vùng, miền.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1.Giáo viên
– Máy tính, máy chiếu, thiết bị điện tử kết nối internet (nếu có),...
– Bản đồ phân bố dân cư Việt Nam.
– Các hình ảnh về quần cư thành thị, nông thôn.
– Lược đồ trống lãnh thổ Việt Nam.
– Giấy A3, bút chì, bút màu.
– Phiếu học tập, phiếu đánh giá.
– SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).

2.Học sinh
SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
11

1.Hoạt động 1: Hoạt động mở đầu
a) Mục tiêu
– Gợi mở nội dung bài học mới.
– Khơi gợi hứng thú học tập cho HS.

12

b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV sử dụng một số hình ảnh về dân cư nước ta (có hình ảnh

về dân số ở đô thị, dân số ở nông thôn,...). GV yêu cầu HS tìm các t ừ
khoá mô tả sự phân bố dân cư trong các hình ảnh đó.
– Bước 2: HS quan sát hình ảnh, tìm câu trả lời.
– Bước 3: Một số HS trả lời. HS có các từ khoá đúng nh ất, tr ả l ời nhanh

nhất nhận được phần thưởng của GV.
– Bước 4: Từ câu trả lời của HS, GV dẫn dắt vào bài.

2.Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới
2.1. Nội dung 1: Tìm hiểu phân bố dân cư
a) Mục tiêu

Đọc được bản đồ dân số Việt Nam và rút ra nhận xét về phân bố dân
cư Việt Nam.
b) Tổ chức thực hiện

– Bước 1: GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, thực hiện nhiệm vụ sau:
+ Điền thông tin về phân bố dân cư Việt Nam vào lược đồ trống theo hiểu
biết của mình. GV gợi ý HS sử dụng màu sắc để thể hiện mức độ tập
trung dân cư.
+ Đối chiếu với bản đồ phân bố dân cư trong SGK, chỉnh sửa lại bài làm
của mình.
+ Nhận xét sự phân bố dân cư nước ta.
– Bước 2: HS trao đổi với bạn, hoàn thành nhiệm vụ.
– Bước 3: Một số HS nêu nhận xét. Các HS khác góp ý và bổ sung.
– Bước 4: GV đánh giá và chuẩn hoá kiến thức.
1. Phân bố dân cư
– Nước ta có mật độ dân số cao.
– Phân bố dân cư nước ta khác nhau giữa nông thôn, thành thị, giữa miền núi,
đồng bằng.
– Phân bố dân cư đang thay đổi theo hướng ngày càng hợp lí hơn.
2.2. Nội dung 2: Tìm hiểu các loại hình quần cư
13

a) Mục tiêu

Trình bày được sự khác biệt giữa quần cư thành thị và quần cư nông
thôn.
b) Tổ chức thực hiện

– Bước 1:
+ GV giới thiệu khái niệm quần cư.

14

+ GV nêu câu hỏi để cả lớp thảo luận: Có ý kiến cho rằng “quần cư
thành thị trái ngược hoàn toàn với quần cư nông thôn”. Em có đồng ý
không? Tại sao?
– Bước 2: HS tự ghi ý kiến của mình ra nháp.
– Bước 3: HS trình bày ý kiến. Các HS khác nêu ý kiến đồng tình hoặc

phản đối.

– Bước 4: GV tổng kết các ý chính lên bảng.

3.Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
a) Mục tiêu
– Củng cố kiến thức đã học.
– Rèn luyện kĩ năng khai thác bản đồ.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ luyện tập trang 121 SGK.
– Bước 2: HS làm việc cá nhân, tự thực hiện nhiệm vụ.
– Bước 3: Một số HS trình bày kết quả, các HS khác nhận xét và bổ sung.
– Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.

4.Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đã học để mô tả sự phân bố dân cư tại nơi em
sinh sống.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV đặt câu hỏi: Nơi em sinh sống có mật độ dân số như thế

nào? Hãy mô tả sự phân bố dân cư tại địa phương em.
– Bước 2: HS tự suy nghĩ, sưu tầm thông tin tìm ra cách mô tả s ự phân

bố dân cư tại địa phương.
– Bước 3: HS báo cáo trước cả lớp vào buổi học sau.
– Bước 4: GV nhận xét và đánh giá sản phẩm.

IV. CÂU HỎI ÔN TẬP, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỞ RỘNG

Câu 1. Nhận định nào sau đây không đúng về đặc điểm phân bố dân cư
nước ta?
15

A. Mật độ dân số nước ta cao.
B. Cư trú theo làng, xã, xóm, bản.
C. Phân bố thay đổi theo thời gian.
D. Phân bố khác nhau giữa các khu vực.

16

Câu 2. Nhận định nào sau đây thể hiện dân cư nước ta phân bố khác
nhau giữa các khu vực?
A. Số dân thành thị còn thấp nhưng đang tăng lên.
B. Đồng bằng, ven biển có dân cư đông đúc nhất.
C. Dân cư nước ta chủ yếu sinh sống ở nông thôn.
D. Đồng bằng, nông thôn tập trung nhiều dân cư hơn.

Câu 3. Dựa vào hình 2 trang 120 SGK, trả lời các câu hỏi sau:
1. Nêu 2 nhận định về mật độ dân số nước ta: ..............................................................

...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
2. Vùng nào có mật độ dân số cao nhất nước ta?

.........................................................

...................................................................................................................................................
3. Kể tên các đô thị có quy mô dân số trên 1 000 000 người:

.....................................

...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
4. Em có nhận xét gì về các khu vực mật độ dân số cao của nước ta?

.......................

...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

17

BÀI 3. THỰC HÀNH: TÌM HIỂU VẤN ĐỀ VIỆC LÀM Ở ĐỊA PHƯƠNG VÀ PHÂN HOÁ THU
NHẬP THEO VÙNG
Thời gian thực hiện dự kiến: 1 tiết
I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức
– Tìm hiểu và viết báo cáo phân tích vấn đề việc làm ở địa phương.
– Sử dụng số liệu để nhận xét sự phân hoá thu nhập theo vùng ở nước
ta.
2.Năng lực
– Năng lực chung:
+ Tự chủ và tự học thông qua việc tự tìm hiểu vấn đề việc làm và thu
nhập ở địa phương.
+ Giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua việc tìm hiểu thực tế tại
địa phương và trình bày bài tìm hiểu của mình.
– Năng lực đặc thù:
+ Tìm hiểu địa lí: tìm kiếm và phân tích số liệu để thấy sự phân hoá
thu nhập theo vùng ở nước ta.
+ Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: tìm kiếm các thông tin từ các
nguồn tin cậy để thực hiện chủ đề học tập khám phá từ thực tiễn.
3.Phẩm chất
Nhận thức đúng đắn và có hành động thiết thực giúp đỡ người có mức
thu nhập thấp.
THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
– Tranh ảnh, liên quan đến chất lượng cuộc sống người dân.
– Niên giám thống kê địa phương.
– Thông tin từ các trang web của địa phương, các ngành,...
– Bảng số liệu: Thu nhập bình quân đầu người một tháng theo giá
hiện hành phân theo vùng ở nước ta, thời kì 2010 – 2021.
– SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).

II.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1.Hoạt động 1: Hoạt động mở đầu
18

a) Mục tiêu
– Gợi mở nội dung bài học mới.
– Khơi gợi hứng thú học tập cho HS.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV đặt vấn đề: Lao động, việc làm và chất lượng cuộc sống là

vấn đề địa lí

19

kinh tế – xã hội quan trọng, liên quan mật thiết đến đời sống mỗi cá
nhân. Vậy, vấn đề việc làm ở địa phương hiện nay, sự phân hoá thu
nhập theo vùng diễn ra như thế nào?
– Bước 2: HS trả lời, GV dẫn dắt vào bài.
2.Hoạt động 2: Hoạt động thực hành
2.1. Nội dung 1: Báo cáo vấn đề việc làm tại địa phương
a) Mục tiêu

Tìm hiểu và viết báo cáo phân tích vấn đề việc làm ở địa phương.
b) Tổ chức thực hiện

GV giao nhiệm vụ HS tìm hiểu từ tiết trước. HS thực hiện nhiệm vụ
tại nhà. Trên lớp, GV tổ chức cho HS báo cáo sản phẩm.
– Bước 1:

+ GV giao nhiệm vụ: HS tìm hiểu và viết báo cáo phân tích vấn đề việc
làm ở địa phương.
+ GV chia nhóm: mỗi nhóm 4 – 5 HS. Mỗi nhóm có HS có năng lực tìm
kiếm thông tin, viết báo cáo, có phương tiện như điện thoại thông
minh,...
– Bước 2: HS làm việc theo nhóm, quan sát thực tế, phỏng vấn người

dân, tìm kiếm số liệu, chụp ảnh,... về vấn đề lao động, việc làm ở địa
phương.
HS tự chọn hình thức trình bày: bài viết, bài trình chiếu, sách ảnh, tờ
báo,...
– Bước 3: Trên lớp, giờ thực hành, các nhóm HS lên báo cáo. Các nhóm

khác nhận xét, góp ý.
– Bước 4:

+ GV tổng kết, đánh giá sản phẩm và quá trình làm việc của HS.
+ GV tổ chức cho HS tự đánh giá.
PHIẾU TỰ ĐÁNH GIÁ
Nhóm:.................................................

20

Nội dung đánh giá

Xác định được chính xác vấn đề việc làm tại địa
phương
Nêu đúng thực trạng, có số liệu chứng minh rõ
ràng
Đề xuất biện pháp hợp lí, có lí giải tại sao

Điể
m
tối
đa
2

Điểm
đạt
được

5
2

Nêu được ý nghĩa của việc giải quyết việc làm

1

Đánh giá chung:

10

Tổng:

21

2.2. Nội dung 2: Thực hành nhận xét bảng số liệu
a) Mục tiêu

Sử dụng số liệu để nhận xét sự phân hoá thu nhập theo vùng ở nước
ta.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào bảng 3 trang 122 SGK, nh ận xét s ự

phân hoá thu nhập theo vùng ở nước ta.
– Bước 2: HS làm việc cá nhân, viết bài ra giấy.
– Bước 3: Một số HS đọc bài làm của mình. Các HS khác góp ý.
– Bước 4: GV đọc đáp án. HS tự chữa bài.
2. Phân hoá thu nhập theo vùng ở nước ta
– Thu nhập bình quân đầu người 1 tháng ở nước ta còn thấp.
– Thu nhập bình quân đầu người 1 tháng ở nước ta có sự chênh lệch.
– Thu nhập bình quân đầu người 1 tháng ở nước ta đang thay đổi: Mức trung
bình tăng lên, mức độ chênh lệch giảm xuống.

3.Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
a) Mục tiêu

Củng cố kĩ năng đã thực hành.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV yêu cầu HS trao đổi về cách phân tích bảng số liệu.
– Bước 2: HS trình bày cách làm của bản thân và trao đổi, thảo luận với

bạn.

– Bước 3: HS thảo luận cả lớp, tìm ra cách thức phù hợp nhất.
– Bước 4: GV kết luận.

4.Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu

Liên hệ được kiến thức đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS tìm hiểu mức thu nhập bình quân
22

đầu người 1 tháng của gia đình mình. So sánh với mức thu nhập trung
bình của cả nước và của vùng nơi em sinh sống
– Bước 2: HS thu thập thông tin, tính toán và xác định mức thu nhập của

gia đình mình.

– Bước 3: HS báo cáo kết quả vào tiết học sau.
– Bước 4: GV nhận xét.

23

ĐỊA LÍ CÁC NGÀNH
KINH TẾ

CHƯƠNG
2

BÀI 4. NÔNG NGHIỆP

Thời gian thực hiện dự kiến: 2 tiết
I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức
– Phân tích được một trong các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát

triển và phân bố nông nghiệp.
– Trình bày được sự phát triển và phân bố nông nghiệp.
– Trình bày được ý nghĩa của việc phát triển nông nghiệp xanh.

2.Năng lực
– Năng lực chung: phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua

việc trao đổi, thảo luận, trình bày ý tưởng, phản hồi, lắng nghe tích
cực giữa các HS trong nhóm.
– Năng lực đặc thù:

+ Nhận thức khoa học Địa lí: phân tích vai trò của các nhân tố ảnh
hưởng tới sự phát triển và phân bố nông nghiệp.
+ Tìm hiểu địa lí: sử dụng bản đồ, bảng số liệu, biểu đồ đ ể phân tích
sự phát triển và phân bố nông nghiệp.
3.Phẩm chất
– Trung thực, trách nhiệm với những thành tựu và hoạt động sản xuất

nông nghiệp của cả nước và địa phương.
– Ủng hộ các hoạt động nông nghiệp xanh ở địa phương.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1.Giáo viên
– Máy tính, máy chiếu, thiết bị điện tử kết nối internet (nếu có),...
– Bản đồ phân bố nông nghiệp.
– Bảng số liệu, biểu đồ, tranh ảnh, video,... liên quan đến nội dung.
24

– Phiếu học tập
– Phiếu đánh giá (phụ lục).
– SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).

25

2.Học sinh
SGK Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1.Hoạt động 1: Hoạt động mở đầu
a) Mục tiêu
– Gợi mở nội dung chủ đề mới.
– Khơi gợi hứng thú học tập cho HS.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV sử dụng các câu ca dao, tục ngữ và hỏi HS: Các câu ca dao,

tục ngữ sau nói đến vấn đề gì trong sản xuất nông nghiệp?
“Lúa chiêm lấp ló đầu bờ
Hễ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên”
***
“Đất màu trồng đậu trồng
ngô Đất lầy cấy lúa, đất khô
làm vườn”
***
“Muốn cho lúa nảy bông to
Cày sâu, bừa kĩ, phân tro cho nhiều,...”
– Bước 2: HS tự suy nghĩ, tìm câu trả lời.
– Bước 3: HS trả lời.
– Bước 4: GV căn cứ vào câu trả lời của HS, dẫn dắt vào bài.

2.Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới
2.1. Nội dung 1: Tìm hiểu các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát

triển và phân bố nông nghiệp
a) Mục tiêu

Phân tích được một trong các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát
triển và phân bố nông nghiệp.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1:
26

+ GV giảng giải về mối quan hệ giữa các nhân tố và ảnh hưởng đến sự
phát triển, phân bố nông nghiệp.
+ GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc kĩ thông tin mục 1 trong SGK,
thực hiện nhiệm vụ: Lập sơ đồ về ảnh hưởng của các nhân tố đến sự
phát triển, phân bố nông nghiệp.

27

– Bước 2: HS đọc thông tin trong SGK, trao đổi với bạn và vẽ sơ đồ ra

nháp.

– Bước 3: Các cặp HS trao đổi với nhau, tự chỉnh sửa bài làm.
– Bước 4: GV chính xác hoá thông tin, nhận xét quá trình làm việc của

HS.

Nhân tố

Ảnh hưởng
– Phát triển cây công nghiệp, quy hoạch vùng chuyên

Địa hình
và đất

canh cây công nghiệp, cây ăn quả; chăn nuôi gia súc
lớn.
– Phát triển các vùng chuyên canh cây lương thực, thực
phẩm (rau,
đậu,...),...
– Phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới.
Khí hậu
– Năng suất cao.
– Cơ cấu mùa vụ.
Nguồn nước Cung cấp nước cho sản xuất.
Sinh vật
Cơ sở để lai tạo nên nhiều giống cây trồng, vật nuôi.
– Thị trường tiêu thụ lớn.
Dân cư và
– Áp dụng các biện pháp kĩ thuật tiên tiến và công
lao động
nghệ hiện đại vào sản xuất.
Chính sách Hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, thu hút đầu tư.
Khoa học
– Tạo ra nhiều giống cây trồng, vật nuôi mới, nâng cao
công nghệ
năng suất và chất lượng.
và cơ sở
vật chất kĩ – Chế biến nông sản, sản xuất nông nghiệp quy mô lớn.
thuật
Thị trường Thúc đẩy sản xuất, đa dạng hoá sản phẩm nông
nghiệp.
2.2. Nội dung 2: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố nông nghiệp
a) Mục tiêu

Trình bày được sự phát triển và phân bố nông nghiệp.
b) Tổ chức thực hiện

Sử dụng kĩ thuật mảnh ghép:
28

– Vòng 1 – nhóm chuyên gia:
+ GV yêu cầu HS làm việc nhóm, thảo luận và trình bày theo các
nhiệm vụ sau: Nhóm 1: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành
trồng cây lương thực.
Nhóm 2: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành trồng cây thực
phẩm, cây ăn quả. Nhóm 3: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành
trồng cây công nghiệp.
Nhóm 4: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành chăn nuôi trâu bò.

29

Nhóm 5: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành chăn
nuôi lợn. Nhóm 6: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố
ngành chăn nuôi gia cầm.
+ Nội dung tìm hiểu của từng nhóm: điều kiện phát triển, hiện trạng
phát triển (thành
tựu, từng phân ngành), phân bố, hướng phát triển.
+ Từng thành viên của nhóm phải ghi được nội dung tìm hiểu vào phiếu
học tập số 1.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
HS:...............................................................Lớp ........................
Ngành: .......................................................................................
1. Điều kiện phát triển
........................................................................................................................................
2. Hiện trạng phát triển:
– Thành tựu:
– Từng phân ngành:
– Phân bố:
3. Hướng phát triển
........................................................................................................................................
– Vòng 2 – nhóm mảnh ghép:

+ GV chia lại nhóm mảnh ghép sao cho nhóm mới này có đủ các thành
viên từ các nhóm chuyên gia 1, 2, 3, 4, 5, 6.
+ Nhiệm vụ nhóm mảnh ghép: Từng HS trong nhóm trình bày nội
dung đã tìm hiểu ở vòng chuyên gia. Các thành viên khác đặt câu hỏi
để hiểu rõ hơn nội dung. Cả nhóm thống nhất nội dung và đi ền vào
phiếu học tập số 2.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Cây
lương
thực
30

Cây
rau
đậu,
cây ăn

Cây
công
nghi
ệp

Trâu,
bò

Lợn

Gia cầm

Điều kiện
phát
triển
Hiện
trạng
phát
triển

quả

Phân bố
Hướng
phát
triển

31

+ Đại diện 1 nhóm mảnh ghép báo cáo. Các nhóm khác góp ý bổ sung.
+ GV nhận xét, đánh giá.
2.3. Nội dung 3: Tìm hiểu ý nghĩa của việc phát triển nông nghiệp

xanh

a) Mục tiêu

Trình bày được ý nghĩa của việc phát triển nông nghiệp xanh.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1:

+ GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK, tạo ra một sản phẩm tuyên
truyền phát triển nông nghiệp xanh ở nước ta.
+ GV gợi ý sản phẩm của HS có thể là 1 bức tranh, poster, đoạn rap, bài
thơ,...
– Bước 2: HS làm việc theo nhóm, đọc thông tin trong SGK và hoàn

thành nhiệm vụ.

– Bước 3: HS chuyển sản phẩm của mình cho các nhóm khác xem. Lần

lượt di chuyển sản phẩm đến hết cả lớp. Nếu sản phẩm có d ạng âm
thanh, GV tổ chức cho HS trình bày ngay tại lớp.
– Bước 4:

+ GV nhận xét, đánh giá.
+ GV cho HS chấm điểm sản phẩm của các nhóm bằng cách giơ tay
hoặc dán sticker.
3.Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
a) Mục tiêu

Rèn luyện kĩ năng vẽ biểu đồ.
b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV yêu cầu HS thực hiện bài luyện tập trong SGK: nhắc lại

cách nhận dạng biểu đồ, cách vẽ biểu đồ, cách nhận xét.
– Bước 2: HS làm việc cá nhân, vẽ biểu đồ và nhận xét.
– Bước 3: GV đưa ra đáp án, những lưu ý khi vẽ biểu đồ và cách nhận

xét. HS trao đổi bài, để chấm, chữa cho nhau.
32

– Bước 4: GV đánh giá và tổng kết.

4.Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu

Liên hệ được kiến thức đã học để giới thiệu về tình hình sản xuất và
phân bố một cây trồng hoặc vật nuôi quan trọng ở địa phương.

33

b) Tổ chức thực hiện
– Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS tìm hiểu và giới thiệu v ề tình hình

sản xuất và phân bố một cây trồng hoặc vật nuôi quan trọng ở địa
phương.
– Bước 2: HS thu thập thông tin, viết bài.
– Bước 3: HS gửi lên nhóm lớp hoặc Padlet hoặc Google Drive.
– Bước 4: GV góp ý bài làm của HS vào buổi học sau.

IV. CÂU HỎI ÔN TẬP, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỞ RỘNG

Câu 1. Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ chấm (...) để hoàn thành
đoạn thông tin về sự phát triển và phân bố nông nghiệp nước ta.
cây lương thực
giảm

khoa học công nghệ
tăng

sản xuất hàng hoá
cây công nghiệp

Nông nghiệp nước ta đẩy mạnh sản xuất theo hướng
(1)............................, tăng cường (2) ............................. Cơ cấu nông nghiệp
đang có xu hướng (3) ............................ tỉ trọng của trồng trọt, (4)
............................ tỉ trọng của chăn nuôi và dịch vụ nông
nghiệp. Hai vùng trọng điểm trồng (5)..............của nước ta là Đồng bằng
sông
Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long; (6)..................được trồng chủ yếu ở
vùng
Tây Nguyên, Trung du và miền núi Bắc Bộ và Đông Nam Bộ.
Câu 2. Nối thông tin ở cột A với cột B cho phù hợp về ngành chăn nuôi
của nước ta.
A

B
a) Phát triển mô hình trang trại tập trung.

1. Chăn nuôi trâu, bò

b) Quy mô hộ gia đình và quy mô trang trại.
c) Phát triển theo hướng nuôi thịt.

34

d) Chăn nuôi khép kín từ nhân giống, sản xuất thức
ăn, chế biến thành phẩm.

2.
Chăn nuôi lợn

3. Chăn nuôi gia cầm

e) Phát triển trên cả nước, nhiều nhất ở Đồng bằng
sông Hồng.

g) Phân bố chủ yếu ở vùng Trung du và miền núi
Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền
Trung.

35

BÀI 5. LÂM NGHIỆP VÀ THUỶ SẢN
Thời gian thực hiện dự kiến: 2 tiết
I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức
– Phân tích được đặc điểm phân bố tài nguyên rừng và...